Trackery solarne сz systemy stałe: Jak wybrać najlepszy system dla farmy fotowoltaicznej

Uzysk energii i efektywność

Ponieważ trackery utrzymują moduły w optymalnym ustawieniu względem słońca, mogą znacząco zwiększyć całkowitą produkcję energii. Badania wskazują, że systemy z trackerami generują średnio o 10–40% więcej energii rocznie niż instalacje stałe. W praktyce:

• trackery jednoosiowe zapewniają wzrost uzysku o ok. 10–20%,

• trackery dwuosiowe mogą osiągnąć nawet 30–40% dodatkowej energii.

Przykładowo, badania na dużych farmach fotowoltaicznych potwierdzają, że trackery jednoosiowe zwiększają roczny uzysk średnio o ok. 20% w porównaniu z systemami stałymi.

W regionach o wysokim nasłonecznieniu i długich dniach – takich jak Hiszpania czy południowe Włochy – ta różnica ma szczególne znaczenie. Trackery maksymalizują produkcję w godzinach południowych, gdy natężenie promieniowania słonecznego jest największe. W Polsce czy północnej Europie, gdzie częściej występuje światło rozproszone, przewaga trackerów jest mniejsza, lecz nadal pozytywna.

Kluczowe aspekty energetyczne:

• Wyższy uzysk szczytowy: trackery zwiększają produkcję przy wysokim kącie padania promieni.

• Profil dobowy: umożliwiają wcześniejsze rozpoczęcie i późniejsze zakończenie produkcji niż systemy stałe.

• Sezonowość: trackery dwuosiowe dostosowują się do zmian wysokości słońca w różnych porach roku.

• Systemy stałe: prostsze, skuteczniej przechwytują światło rozproszone, ale dają niższy uzysk całkowity.

Instalacja, koszty i serwis

Różnice pomiędzy trackerami a systemami stałymi są równie istotne na etapie budowy i eksploatacji:

• Trackery: wymagają dodatkowych elementów – silników, siłowników, czujników, sterowników – oraz solidniejszych fundamentów. Oznacza to wyższe koszty początkowe i konieczność regularnego serwisu (np. smarowanie mechanizmów, kalibracja, kontrola elektroniki). Większa liczba elementów ruchomych to także większe ryzyko przestojów.

• Systemy stałe: prosta konstrukcja bez części ruchomych. Montaż jest szybszy i tańszy, a eksploatacja ogranicza się do czyszczenia modułów i okresowych inspekcji. To rozwiązanie bardzo konkurencyjne kosztowo zarówno w zakresie CAPEX, jak i O&M.

Raporty branżowe podkreślają te różnice: trackery są droższe w instalacji i utrzymaniu, podczas gdy systemy stałe są „znacznie prostsze i tańsze w montażu oraz serwisie”. W praktyce farma PV w technologii stałej może być tańsza o 20–30% w porównaniu z projektem na trackerach o tej samej mocy.

Najważniejsze czynniki instalacyjne:

• Złożoność: trackery wymagają precyzyjnego montażu mechanicznego i elektrycznego.

• Czas i koszty pracy: systemy stałe montuje się szybciej i taniej.

• Niezawodność: brak elementów ruchomych w systemach stałych oznacza mniejsze ryzyko awarii.

• Zagęszczenie instalacji: trackery wymagają większych odstępów między rzędami, aby uniknąć zacienienia; systemy stałe można ustawiać gęściej.

Kiedy wybrać trackery, a kiedy systemy stałe?

Duże projekty w regionach o wysokim nasłonecznieniu

Na otwartych, dobrze nasłonecznionych terenach – takich jak farmy fotowoltaiczne w Hiszpanii, we Włoszech czy na południu Francji – trackery są zazwyczaj najbardziej opłacalne. Wysokie nasłonecznienie i długie dni pozwalają uzyskać nawet dodatkowe 20–40% energii rocznie. Trackery są szczególnie korzystne tam, gdzie koszt gruntu nie stanowi ograniczenia, ponieważ do tej samej produkcji energii potrzeba mniejszej liczby modułów. Dla farm wielkoskalowych, nastawionych na maksymalizację uzysku kWh/MW rocznie, standardem są trackery jednoosiowe. Trackery dwuosiowe stosuje się w projektach specjalnych, np. z modułami bifacjalnymi, gdzie znaczenie ma także albedo.

Instalacje na ograniczonej powierzchni (np. dachy, małe grunty)

Systemy stałe wygrywają tam, gdzie powierzchnia montażowa jest ograniczona. Moduły można ustawiać gęściej, a brak ruchomych elementów sprawia, że rozwiązanie to jest praktyczniejsze w przypadku dachów, parkingów czy mniejszych projektów gruntowych.

Presja budżetowa i harmonogramowa

Jeżeli priorytetem są niższe koszty początkowe i szybka realizacja inwestycji, systemy stałe są najlepszym wyborem. Z tego powodu w wielu projektach małej i średniej skali (np. pakiety podwykonawcze EPC) stosuje się konstrukcje stałe, unikając złożoności projektowej i logistycznej związanej z trackerami.

Warunki klimatyczne i geograficzne

W północnej Europie, w tym w Polsce, gdzie częściej dominuje światło rozproszone i kąt padania słońca jest niższy, dodatkowy uzysk z trackerów jest mniejszy niż na południu, lecz nadal dodatni. W trudniejszych warunkach pogodowych (śnieg, silny wiatr) konstrukcje stałe mogą być łatwiejsze w eksploatacji i bardziej odporne.

Nasze doświadczenie w Europie

Voltage Group Polska czerpie z doświadczenia zdobytego w kilkudziesięciu projektach zrealizowanych w całej Europie. Posiadamy biuro w Warszawie i zespoły inżynierskie działające we Włoszech, Hiszpanii, Francji, na Łotwie i w Polsce. W naszym portfolio znajdują się zarówno instalacje w technologii fixed-tilt, jak i zaawansowane systemy trackerowe. Dzięki temu rozumiemy w praktyce wyzwania związane z każdą technologią.

Projektując farmę fotowoltaiczną, uwzględniamy m.in.:

• Wydajność techniczną: modelowanie różnic w uzysku między systemami stałymi i trackerami (symulacje PV, analizy zasobów słonecznych).

• Analizę kosztów i zwrotu inwestycji: porównanie CAPEX i OPEX względem prognozowanej produkcji energii.

• Budowę i logistykę: dostosowanie projektu do warunków gruntowych, fundamentów i ukształtowania terenu.

• Standardy lokalne i europejskie: współpraca ze sprawdzonymi dostawcami i pełna zgodność z normami.

Dzięki kompleksowemu podejściu oferujemy klientom rozwiązania typu pod klucz – od projektu, poprzez dostawy, aż po montaż i uruchomienie. Niezależnie od tego, czy inwestycja dotyczy stalowych konstrukcji stałych w Polsce, czy zaawansowanego pola trackerów jednoosiowych w południowej Europie, Voltage Group Polska dostarcza instalacje o najwyższej jakości i bankowalności.